توصیف روش تجزیه و تحلیل درخت خطا

FTA تاریخچه بوجود آمدن

جهت تایین و بهبود قابلیت « واتسون » 1961 در آزمایشگاههاي تلفن بل به وجود آمد و سپس وسط آقاي – – براي اولین بار سال 62
اطمینان سیستم کنترل موشک هاي قارهپیما توسعه یافت .
– اولین مقاله درباره آن در سال 1965 در سمپوزیوم ایمنی سیستم که توسط دانشگاه واشنگتن و شرکت بوئینگ بر پا شده بود
ارائه گردید .
به صنایع مختلف نظیر هوا فضا، هستهاي ، شیمیایی و … گسترش یافت . FTA – از سال 1965 استفاده از تکنیک
توصیف روش تجزیه و تحلیل درخت خطا :
یکی از قویترین ابزارهاي تجزیه و تحلیل فرآیند ایمنی سیستم در هنگام ارزیابی سیستم هاي دقیق و پیچیده است . FTA –
میتواند منجر به بروز رویدادهاي مطلوب یا FTA – به دلیل استفاده از روش قیاسی (رسیدن از کل به جزء) به کارگیري روش
نامطلوب در سطح سیستم شود .
عدم وقوع حادثه » می توان در ارزیابی فعالیت هاي لازم جهت رسیدن به یک رویداد مطلوب و مورد نظر نظیر FTA – از تکنیک
نیز استفاده کرد . «x
– با ساخت درخت خطا که نشان دهنده کلیه رویدادهاي لازم براي وقوع رویداد اصلی خواهد بود تجزیه و تحلیل گر می تواند از آن
براي تشکیل پایه هاي یک برنامه پیشگیري از بروز حوادث صنعتی نیز استفاده کند .
در بررسی ایمنی سیستم به صورت یک روش سازمان یافته، دقیق و چند سونگر عمل می کند . FTA – تکنیک
از این روش در مرحله طراحی از عمر سیستم نیز استفاده می شود . FTA – بدلیل انعطاف پذیري هاي موجود در تکنیک
همچنین می توان در طول فاز عملیاتی نیز براي تعیین ماهیت رویدادهاي مطلوب یا نامطلوب ناشی از فعالیت سیستم FTA از
استفاده نمود .
-اگر بر دو رویداد دو تجزیه و تحلیل گر دو درخت خطا طراحی نمایند لزومی ندارد که درختهاي خطاي حاصله شبیه هم باشد ولی
در صورت انجام تجزیه و تحلیل کیفی و کمی بایستی نتایج حاصله شبیه هم باشند .

مراحل تجزیه و تحلیل درخت خطا

– اولین گام در تجزیه وتحلیل درخت خطا شناخت کامل و دقیق سیستم است .
– اطلاعات لازم در تجزیه و تحلیل درخت خطا می تواند شامل موارد زیر باشد:
– لیست کامل کلیه اجزا سیستم
– عمل و وظیفه هر جزء
– وضعیت اولیه هر جزء (نظیرباز یا بسته بودن دریچههاي فن و …)
– شرایط طبیعی محیطی و عملیاتی هر جزء (دما، فضار ، استرسهاي مکانیکی ، ارتعاشات و …)
– شرایط غیر طبیعی و عملیاتی هر جزء در شرایط اضطراري و بروز حوادث .
– حالات نقض هر جزء
– ارتباط نقض اجزاء با یکدیگر
– تداخل کارکردي جزء با سایر اجزاء
– وظیفه اپراتورها
– روش هاي عملیاتی، تعمیر و نگهداري و …
– کنترل هاي کامپیوتري و …

تجزیه و تحلیل حالات شکست وآثار آن

: FMEA تاریخچه

با عنوان ) MIL-STD-1629A اولین بار توسط ارتش ایالات متحده بر اساس استاندارد FMEA – تکنیک
دستورالعمل هاي اجرایی جهت انجام تحلیل حالات شکست هاي بحرانی و آثار آن ها ) در نوامبر 1949 مورد
استفاده قرار گرفت .
– در سال 1960 بکارگیري این تکنیک در بررسی ایمنی تجهیزات فضایی ، خدمت بسزایی در فرود اولین انسان
بر روي سطح کره ماه داشت .
– در اواخر سال 1970 کمپانی خودروسازي فورد بعد از وقوع انفجارات پی در پی در مخازن ذخیره گاز خود ، به
این تکنیک روي آورد
و اتحادیه کنترل کیفیت ایالات متحده اقدام به انتشار و (AIAG ) – و در فوریه 1993 گروه خودروسازان
نمودند . FMEA بروزرسانی گسترده استانداردهاي
و انواع آن: FMEA تعریف
تجزیه و تحلیل حالات خرابی بالقوه و آثار ناشی از آن )روشی سیستماتیک براي شناسایی، اولویت FMEA ) بطور کلی
بندي و اقدام مقتضی در قبال حالات خرابی بالقوه پیش از وقوع آنهاست.
: FMEA هدف
در یک فرآیند یا محصول، پیشگیري از وقوع خرابی است یا به عبارت دیگر علاج واقعه قبل از وقوع میباشد.که FMEA هدف از
قبل از شروع تولید انبوه به منظور شناسایی عیوب بالقوه ناشی از فرآیند / محصول انجام میشود .
با بهینه سازي فرآیندها و محصولات باعث کاهش مبالغ زیادي از هزینهها میشود FMEA

تحلیل درخت واقعه

مزایا:
• روشی است ساختاریافته و با نگرش منطقی
• بخش اعظم کار قابل انجام با کامپیوتر است
• نرم افزار هاي تجاري آن براحتی در دسترس است
• ارتباطات را در سیستم هاي پیچیده مدل کرده و قابل فهم می سازد
• مسیرهاي خطا را تا مرزهاي سیستم دنبال می کند
• یادگیري ، اجرا و پیگیري آن نسبتاً ساده است
• مدل ارتباطی بین علت و اثر شکست ها ، به شکل عینی قابل ارزیابی و مشاهده است
• این روش را می توان بطور موثر در سطوح مختلف طراحی بکار برد
معایب:
تنها یک رویداد آغازین دارد و براي ارزیابی پیامد هاي حاصل از رویداد هاي مختلف ، نیاز به رسم و تحلیل ETA • یک
درخت هاي واقعه متعددي می باشد
• وابستگی هاي ریز و با جزییات بیشتر ، ممکن است در هنگام تحلیل ، جا بماند
• نیاز به تحلیل گري آموزش دیده و داراي تجربه ویژه دارد

مطالعه مخاطرات و راهبري عملیات

سیستماتیکترین روش براي این منظور می باشد. فلسفه (HAZOP study) روش مطالعه مخاطره و قابلیت عملکرد سیستم
اصلی این تکنیک بدین صورت است که اگر در فرآیند در راستاي تمایل طراحی عمل کند دچار حادثه اي نخواهد شد. در صورت
انحراف از تمایل طراحی مخاطرات ناخوشایند مطرح میگردند. در روش مذکور شخص تمام حالات ممکن عملکرد نادرست یا
غیرمعمول واحد عملیاتی را در نظر گرفته و ضمن بررسی عواقب این نوع عملکردها، نقاط ضعف ایمنی فرآیند را شناسائی خواهد
کرد زیرا در واقع آنچه باعث بروز مخاطرات در فرآیندها میشود، عملکرد نادرست دستگاهها و تاثیر متقابل آنها بر یکدیگر است،
خواه طراحی اولیه نادرست یا ناقص باشد و خواه دستگاهها پس از نصب و راهاندازي خارج از محدوده پیشبینی شده در طراحی کار
کنند. این روش در انتهاي مرحله طراحی مفهومی، طراحی اولیه، طراحی تفصیلی و همچنین براي فرآیند موجود یعنی در حال کار،
– جهت شناسائی مخاطرات بکار می رود.